|
|
|
|
చకార మాతా రామస్య మంగలాని మనస్వినీ |౨-౨౫-౧|
న శక్యసే వారయౌఇతుం గచ్ఛేదానీం రఘుత్తమ |
శ్రీఘ్రం చ వినివర్తస్వ వర్తస్వ చ సతాం క్రమే |౨-౨౫-౨|
యం పాలయసి ధర్మం త్వం ధృత్యా చ నియమేన చ |
సవై రాఘవశార్దుల! ధర్మస్త్వామభిరక్షతు |౨-౨౫-౩|
యేభ్యః ప్రణమసే పుత్ర చైత్యేష్వాయతనేషు చ |
తే చ త్వామభిరక్షంతు వనే సహ మహర్షిభిః |౨-౨౫-౪|
యాని దత్తాని తేఽ స్త్రాణి విశ్వామిత్రేణ ధీమతా |
తాని త్వామభిరక్షంతు గుణైస్సముదితం సదా |౨-౨౫-౫|
పితృశుశ్రుషయా పుత్ర మాతృశు శ్రూషయా తథా |
సత్యేన చ మహాబాహో చిరం జీవాభిరక్షితః |౨-౨౫-౬|
సమిత్కుశపవిత్రాణి వేద్యశ్చాయతనాని చ |
స్థణ్ఢిలాని విచిత్రాణి శైలా వృక్షాః కుశుఫా హ్రదాః |౨-౨౫-౭|
పతఙ్గాః పన్నగాః సిమ్హాస్త్వాం రక్షంతు నరోత్తమ |
స్వస్తి సాధ్యాః చ విశ్వే చ మరుతః చ మహర్షయః |౨-౨౫-౮|
స్వస్తి ధాతా విధాతా చ స్వస్తి పూషా భగో అర్యమా |
ఋతవః చైవ పక్షాః చ మాసాః సంవత్సరాః క్షపాః |౨-౨౫-౯|
ఋతవశ్చైవ పక్షాశ్చ మాసాస్సంవత్సరాః క్షపాః |
దినాని చ ముహూర్తాః చ స్వస్తి కుర్వంతు తే సదా |౨-౨౫-౧౦|
స్మృతిర్ ధృతిః చ ధర్మః చ పాంతు త్వాం పుత్ర సర్వతః |
స్కందః చ భగవాన్ దేవః సోమః చ సబృహస్పతిః |౨-౨౫-౧౧|
సప్త ఋషయో నారదః చ తే త్వాం రక్షంతు సర్వతః |
యాశ్చాపి సర్వతః సిద్దా దిశ్శ్చ సదిగీశ్వరాః |౨-౨౫-౧౨|
స్తుతా మయా వనే తస్మిన్ పాంతుత్వాం పుత్ర నిత్యశః |
శైలాః సర్వే సముద్రాశ్చ రాజా వరుణ ఏవ చ |౨-౨౫-౧౩|
ద్యౌరంతరిక్షం పృథివీ నద్యస్సర్వాస్తథైవ చ |
నక్షత్రాణి చ సర్వాణి గ్రహాః చ సహదేవతాః |౨-౨౫-౧౪|
అహోరాత్రే తథా సంధ్యే పాంతు త్వాం వనమాశ్రితం |
ఋతవశ్చైవ ష్ట్పుణ్యా మాసాః సంవత్సరాస్తథా |౨-౨౫-౧౫|
కలాశ్చ కాష్ఠాశ్చ తథా తవ శర్మ దిశంతు తే |
మహా వనాని చరతః ముని వేషస్య ధీమతః |౨-౨౫-౧౬|
తవాదిత్యాశ్చ దైత్యాశ్చ భవంతు సుఖదాః సదా |
రాక్షసానాం పిశాచానాం రౌద్రాణాం క్రూరకర్మణాం |౨-౨౫-౧౭|
క్రవ్యాదానాం చ సర్వేషం మాభూత్పుత్రక తే భయం |
ప్లవగా వృశ్చికా దంశా మశకాః చైవ కాననే |౨-౨౫-౧౮|
సరీ సృపాః చ కీటాః చ మా భూవన్ గహనే తవ |
మహా ద్విపాః చ సిమ్హాః చ వ్యాఘ్రాఋక్షాః చ దమ్ష్ట్రిణః |౨-౨౫-౧౯|
మహిషాః శృంగిణో రౌద్రా న తే ద్రుహ్యంతు పుత్రక |
నృ మాంస భోజనా రౌద్రా యే చ అన్యే సత్త్వ జాతయః |౨-౨౫-౨౦|
మా చ త్వాం హింసిషుః పుత్ర మయా సంపూజితాః తు ఇహ |
ఆగమాః తే శివాః సంతు సిధ్యంతు చ పరాక్రమాః |౨-౨౫-౨౧|
సర్వ సంపత్తయో రామ స్వస్తిమాన్ గచ్చ పుత్రక |
స్వస్తి తే అస్తు ఆంతరిక్షేభ్యః పార్థివేభ్యః పునః పునః |౨-౨౫-౨౨|
సర్వేభ్యః చైవ దేవేభ్యో యే చ తే పరిపంథినః |
గురుః సోమశ్చ సూర్యశ్చ ధనదోఽథ యమస్తథా |౨-౨౫-౨౩|
పాంతు త్వామర్చితా రామ! దణ్డకారణ్యవాసినం |
అగ్నిర్వాయుస్తథా ధూమోమంత్రాశ్చర్షిముఖాచ్చ్యుతాః |౨-౨౫-౨౪|
ఉపస్పర్శనకాలే తు పాంతు త్వాం రఘుందదన |
సర్వ లోక ప్రభుర్ బ్రహ్మా భూత భర్తా తథా ఋషయః |౨-౨౫-౨౫|
యే చ శేషాః సురాః తే త్వాం రక్షంతు వన వాసినం |
ఇతి మాల్యైః సుర గణాన్ గంధైః చ అపి యశస్వినీ |౨-౨౫-౨౬|
స్తుతిభిః చ అనురూపాభిర్ ఆనర్చ ఆయత లోచనా |
జ్వలనం సముపాదాయ బ్రాహ్మణేన మహాత్మనా |౨-౨౫-౨౭|
హావయామాస విధినా రామమఙ్గలకారణాత్ |
ఘృతం శ్వేతాని మాల్యాని సమిధః శ్వేతసర్షపాన్ |౨-౨౫-౨౮|
ఉపసంపాదయామాస కౌసల్యా పమాఙ్గనా |
ఉపాధ్యాయః స విధినా హుత్వ శాంతిమనామయం |౨-౨౫-౨౯|
హుతహవ్యావశేషేణ బాహ్యం బలిమకల్పయత్ |
మధుదద్యక్షతఘృతైః స్వస్తివాచ్య ద్విజాం స్తతః |౨-౨౫-౩౦|
వాచయామాస రామస్య వనే స్వస్త్యయనక్రియాః |
తతస్తన్మై ద్విజేంద్రాయ రామమాతా యశస్వినీ |౨-౨౫-౩౧|
దక్షిణాం ప్రదదౌ కామ్యాం రాఘవం చేదమబ్రవీత్ |
యన్ మంగలం సహస్ర అక్షే సర్వ దేవ నమః కృతే |౨-౨౫-౩౨|
వృత్ర నాశే సమభవత్ తత్ తే భవతు మంగలం |
యన్ మంగలం సుపర్ణస్య వినతా అకల్పయత్ పురా |౨-౨౫-౩౩|
అమృతం ప్రార్థయానస్య తత్ తే భవతు మంగలం |
అమృతోత్పాదనే దైత్యాన్ ఘ్నతో వజ్రధరస్య యత్ |౨-౨౫-౩౪|
అదితిర్మఙ్గళం ప్రాదాత్ తత్తే భవతు మఙ్గళం |
తీన్విక్రమాన్ ప్రకమతో విష్ణోరమితతేజసః |౨-౨౫-౩౫|
యదాసీన్మఙ్గళం ప్రాదాత్ తత్తే భవతు మఙ్గళం |
ఋతవః సాగరా ద్వీపా వేదా లోకా దిశ్శ్చతే |౨-౨౫-౩౬|
మంగళాని మహాబాహో దిశంతు శుభవఙ్గళాః |
ఇతి పుత్రస్య శేషాశ్చ కృత్వా శిరసి భామినీ |౨-౨౫-౩౭|
గందాంశ్చాపి సమాలభ్య రామమాయతలో చనా |
ఓషధీం చ అపి సిద్ధ అర్థాం విశల్య కరణీం శుభాం |౨-౨౫-౩౮|
చకార రక్షాం కౌసల్యా మంత్రైః అభిజజాప చ |
ఉవాచాతిప్రహృష్టేవ సా దుఃఖవశర్తినీ |౨-౨౫-౩౯|
వాఙ్మాత్రేణ న భావేన వాచా సంసజ్జమానయా |
ఆనమ్య మూర్ధ్ని చ ఆఘ్రాయ పరిష్వజ్య యశస్వినీ |౨-౨౫-౪౦|
అవదత్ పుత్ర సిద్ధ అర్థో గచ్చ రామ యథా సుఖం |
అరోగం సర్వ సిద్ధ అర్థం అయోధ్యాం పునర్ ఆగతం |౨-౨౫-౪౧|
పశ్యామి త్వాం సుఖం వత్స సుస్థితం రాజ వేశ్మని |
ప్రణష్టకుఃఖసంకల్పా హర్షవిద్యోతితాననా |౨-౨౫-౪౨|
ద్రక్ష్యామి త్వాం వనాత్ర్పాప్తం పూర్ణచంద్రమివోదితం |
భద్రాసనగతం రామ వనవాసాదిహాగతం |౨-౨౫-౪౩|
ద్రక్షామి చ పునస్త్వాం తు తీర్ణవంతం పితుర్వచః |
మఙ్గశైరుపసంపన్నో వనవాసాదిహాగతః |౨-౨౫-౪౪|
పధ్వా మమ చ నిత్యం త్వం కామాన్ సంవర్ధ యాహి భోః |
మయా అర్చితా దేవ గణాః శివ ఆదయో |
మహర్షయో భూత మహా అసుర ఉరగాః |
అభిప్రయాతస్య వనం చిరాయ తే|
హితాని కాంక్షంతు దిశః చ రాఘవ |౨-౨౫-౪౫|
ఇతి ఇవ చ అశ్రు ప్రతిపూర్ణ లోచనా|
సమాప్య చ స్వస్త్యయనం యథా విధి |
ప్రదక్షిణం చైవ చకార రాఘవం |
పునః పునః చ అపి నిపీడ్య సస్వజే |౨-౨౫-౪౬|
తథా తు దేవ్యా స కృత ప్రదక్షిణో |
నిపీడ్య మాతుః చరణౌ పునః పునః |
జగామ సీతా నిలయం మహా యశాః |
స రాఘవః ప్రజ్వలితః స్వయా శ్రియా |౨-౨౫-౪౭|
ఇతి రామాయణే అయోధ్యాకాండే పంచవింసః సర్గ
ఇతి వాల్మీకి రామాయణే ఆది కావ్యే అయోధ్యాకాండే పఞ్చవింశః సర్గః |౨-౨౫|
శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే అయోధ్యాకాండే షడ్వింశః సర్గః |౨-౨౬|
|
|
|
|
కృత స్వస్త్యయనో మాత్రా ధర్మిష్ఠే వర్త్మని స్థితః |౨-౨౬-౧|
విరాజయన్ రాజ సుతః రాజ మార్గం నరైః వృతం |
హృదయాని ఆమమంథ ఇవ జనస్య గుణవత్తయా |౨-౨౬-౨|
వైదేహీ చ అపి తత్ సర్వం న శుశ్రావ తపస్వినీ |
తత్ ఏవ హృది తస్యాః చ యౌవరాజ్య అభిషేచనం |౨-౨౬-౩|
దేవ కార్యం స్మ సా కృత్వా కృతజ్ఞా హృష్ట చేతనా |
అభిజ్ఞా రాజ ధర్మానాం రాజ పుత్రం ప్రతీక్షతే |౨-౨౬-౪|
ప్రవివేశ అథ రామః తు స్వ వేశ్మ సువిభూషితం |
ప్రహృష్ట జన సంపూర్ణం హ్రియా కించిత్ అవాన్ ముఖః |౨-౨౬-౫|
అథ సీతా సముత్పత్య వేపమానా చ తం పతిం |
అపశ్యత్ శోక సంతప్తం చింతా వ్యాకులిల ఇంద్రియం |౨-౨౬-౬|
తాం దృష్ట్వా స హి ధర్మాత్మా న శశాక మనోగతం |
తం శోకం రాఘవహ్ సోఢుం తతో వివృతతాం గతః |౨-౨౬-౭|
వివర్ణ వదనం దృష్ట్వా తం ప్రస్విన్నం అమర్షణం |
ఆహ దుహ్ఖ అభిసంతప్తా కిం ఇదానీం ఇదం ప్రభో |౨-౨౬-౮|
అద్య బార్హస్పతః శ్రీమాన్ యుక్తః పుష్యో న రాఘవ |
ప్రోచ్యతే బ్రాహ్మణైః ప్రాజ్ఞైః కేన త్వం అసి దుర్మనాః |౨-౨౬-౯|
న తే శత శలాకేన జల ఫేన నిభేన చ |
ఆవృతం వదనం వల్గు చత్రేణ అభివిరాజతే |౨-౨౬-౧౦|
వ్యజనాభ్యాం చ ముఖ్యాభ్యాం శత పత్ర నిభ ఈక్షణం |
చంద్ర హంస ప్రకాశాభ్యాం వీజ్యతే న తవ ఆననం |౨-౨౬-౧౧|
వాగ్మినో బందినః చ అపి ప్రహృష్టాః త్వం నర ఋషభ |
స్తువంతః న అద్య దృశ్యంతే మంగలైః సూత మాగధాః |౨-౨౬-౧౨|
న తే క్షౌద్రం చ దధి చ బ్రాహ్మణా వేద పారగాః |
మూర్ధ్ని మూర్ధ అవసిక్తస్య దధతి స్మ విధానతః |౨-౨౬-౧౩|
న త్వాం ప్రకృతయః సర్వా శ్రేణీ ముఖ్యాః చ భూషితాః |
అనువ్రజితుం ఇచ్చంతి పౌర జాపపదాః తథా |౨-౨౬-౧౪|
చతుర్భిర్ వేగ సంపన్నైః హయైః కాంచన భూషణైః |
ముఖ్యః పుష్య రథో యుక్తః కిం న గచ్చతి తే అగ్రతః |౨-౨౬-౧౫|
న హస్తీ చ అగ్రతః శ్రీమాంస్ తవ లక్షణ పూజితః |
ప్రయాణే లక్ష్యతే వీర కృష్ణ మేఘ గిరి ప్రభః |౨-౨౬-౧౬|
న చ కాంచన చిత్రం తే పశ్యామి ప్రియ దర్శన |
భద్ర ఆసనం పురః కృత్య యాంతం వీర పురహ్సరం |౨-౨౬-౧౭|
అభిషేకో యదా సజ్జః కిం ఇదానీం ఇదం తవ |
అపూర్వో ముఖ వర్ణః చ న ప్రహర్షః చ లక్ష్యతే |౨-౨౬-౧౮|
ఇతి ఇవ విలపంతీం తాం ప్రోవాచ రఘు నందనః |
సీతే తత్రభవాంస్ తాత ప్రవ్రాజయతి మాం వనం |౨-౨౬-౧౯|
కులే మహతి సంభూతే ధర్మజ్ఞే ధర్మ చారిణి |
శృణు జానకి యేన ఇదం క్రమేణ అభ్యాగతం మమ |౨-౨౬-౨౦|
రాజ్ఞా సత్య ప్రతిజ్ఞేన పిత్రా దశరథేన మే |
కైకేయ్యై ప్రీత మనసా పురా దత్తౌ మహా వరౌ |౨-౨౬-౨౧|
తయా అద్య మమ సజ్జే అస్మిన్న్ అభిషేకే నృప ఉద్యతే |
ప్రచోదితః స సమయో ధర్మేణ ప్రతినిర్జితః |౨-౨౬-౨౨|
చతుర్దశ హి వర్షాణి వస్తవ్యం దణ్డకే మయా |
పిత్రా మే భరతః చ అపి యౌవరాజ్యే నియోజితః |౨-౨౬-౨౩|
సో అహం త్వాం ఆగతః ద్రష్టుం ప్రస్థితః విజనం వనం |
భరతస్య సమీపే తే న అహం కథ్యః కదాచన |౨-౨౬-౨౪|
ఋద్ధి యుక్తా హి పురుషా న సహంతే పర స్తవం |
తస్మాన్ న తే గుణాః కథ్యా భరతస్య అగ్రతః మమ |౨-౨౬-౨౫|
న అపి త్వం తేన భర్తవ్యా విశేషేణ కదాచన
అనుకూలతయా శక్యం సమీపే తస్య వర్తితుం |౨-౨౬-౨౬|
తస్మై దత్తం నృవతినా యౌవరాజ్యం సనాతనం |
స ప్రసాద్యస్త్వయా సీతే నృపతిశ్చ విశేషతః |౨-౨౬-౨౭|
అహం చ అపి ప్రతిజ్ఞాం తాం గురోహ్ సమనుపాలయన్ |
వనం అద్య ఏవ యాస్యామి స్థిరా భవ మనస్విని |౨-౨౬-౨౮|
యాతే చ మయి కల్యాణి వనం ముని నిషేవితం |
వ్రత ఉపవాస రతయా భవితవ్యం త్వయా అనఘే |౨-౨౬-౨౯|
కాల్యం ఉత్థాయ దేవానాం కృత్వా పూజాం యథా విధి |
వందితవ్యో దశరథః పితా మమ నర ఈశ్వరః |౨-౨౬-౩౦|
మాతా చ మమ కౌసల్యా వృద్ధా సంతాప కర్శితా |
ధర్మం ఏవ అగ్రతః కృత్వా త్వత్తః సమ్మానం అర్హతి |౨-౨౬-౩౧|
వందితవ్యాః చ తే నిత్యం యాః శేషా మమ మాతరః |
స్నేహ ప్రణయ సంభోగైః సమా హి మమ మాతరః |౨-౨౬-౩౨|
భ్రాతృ పుత్ర సమౌ చ అపి ద్రష్టవ్యౌ చ విశేషతః |
త్వయా లక్ష్మణ శత్రుఘ్నౌ ప్రాణైః ప్రియతరౌ మమ |౨-౨౬-౩౩|
విప్రియం న చ కర్తవ్యం భరతస్య కదాచన |
స హి రాజా ప్రభుః చైవ దేశస్య చ కులస్య చ |౨-౨౬-౩౪|
ఆరాధితా హి శీలేన ప్రయత్నైః చ ఉపసేవితాః |
రాజానః సంప్రసీదంతి ప్రకుప్యంతి విపర్యయే |౨-౨౬-౩౫|
ఔరసాన్ అపి పుత్రాన్ హి త్యజంతి అహిత కారిణః |
సమర్థాన్ సంప్రగృహ్ణంతి జనాన్ అపి నర అధిపాః |౨-౨౬-౩౬|
సా త్వం వసేహ కల్యాణి రాజ్ఞః సమనువర్తినీ |
భరతస్య రతా ధర్మే సత్యవ్రతపరాయణా |౨-౨౬-౩౭|
అహం గమిష్యామి మహా వనం ప్రియే |
త్వయా హి వస్తవ్యం ఇహ ఏవ భామిని |
యథా వ్యలీకం కురుషే న కస్యచిత్ |
తథా త్వయా కార్యం ఇదం వచో మమ |౨-౨౬-౩౮|
ఇతి శ్రీమద్రామయణే అయోధ్యాకాండే షడ్వింశః సర్గః
ఇతి వాల్మీకి రామాయణే ఆది కావ్యే అయోధ్యాకాండే షడ్వింశః సర్గః |౨-౨౬|
Om Tat Sat
(Continued
....)
(My humble salutations to the
lotus feet of Swamy jis, Philosophic
Scholars and greatful to Wikisource for
the collection)
