|
|
|
|
సమేత్య రాజ కర్తారః భరతం వాక్యం అబ్రువన్ |౨-౭౯-౧|
గతః దశరథః స్వర్గం యో నో గురుతరః గురుః |
రామం ప్రవ్రాజ్య వై జ్యేష్ఠం లక్ష్మణం చ మహా బలం |౨-౭౯-౨|
త్వం అద్య భవ నో రాజా రాజ పుత్ర మహా యశః |
సంగత్యా న అపరాధ్నోతి రాజ్యం ఏతత్ అనాయకం |౨-౭౯-౩|
ఆభిషేచనికం సర్వం ఇదం ఆదాయ రాఘవ |
ప్రతీక్షతే త్వాం స్వ జనః శ్రేణయః చ నృప ఆత్మజ |౨-౭౯-౪|
రాజ్యం గృహాణ భరత పితృ పైతామహం మహత్ |
అభిషేచయ చ ఆత్మానం పాహి చ అస్మాన్ నర ఋషభ |౨-౭౯-౫|
ఆభిషేచనికం భాణ్డం కృత్వా సర్వం ప్రదక్షిణం |
భరతః తం జనం సర్వం ప్రత్యువాచ ధృత వ్రతః |౨-౭౯-౬|
జ్యేష్ఠస్య రాజతా నిత్యం ఉచితా హి కులస్య నః |
న ఏవం భవంతః మాం వక్తుం అర్హంతి కుశలా జనాః |౨-౭౯-౭|
రామః పూర్వో హి నో భ్రాతా భవిష్యతి మహీ పతిః |
అహం తు అరణ్యే వత్స్యామి వర్షాణి నవ పంచ చ |౨-౭౯-౮|
యుజ్యతాం మహతీ సేనా చతుర్ అంగ మహా బలా |
ఆనయిష్యామ్య్ అహం జ్యేష్ఠం భ్రాతరం రాఘవం వనాత్ |౨-౭౯-౯|
ఆభిషేచనికం చైవ సర్వం ఏతత్ ఉపస్కృతం |
పురః కృత్య గమిష్యామి రామ హేతోర్ వనం ప్రతి |౨-౭౯-౧౦|
తత్ర ఏవ తం నర వ్యాఘ్రం అభిషిచ్య పురః కృతం |
ఆనేష్యామి తు వై రామం హవ్య వాహం ఇవ అధ్వరాత్ |౨-౭౯-౧౧|
న సకామా కరిష్యామి స్వం ఇమాం మాతృ గంధినీం |
వనే వత్స్యామ్య్ అహం దుర్గే రామః రాజా భవిష్యతి |౨-౭౯-౧౨|
క్రియతాం శిల్పిభిః పంథాః సమాని విషమాణి చ |
రక్షిణః చ అనుసమ్యాంతు పథి దుర్గ విచారకాః |౨-౭౯-౧౩|
ఏవం సంభాషమాణం తం రామ హేతోర్ నృప ఆత్మజం |
ప్రత్యువాచ జనః సర్వః శ్రీమద్ వాక్యం అనుత్తమం |౨-౭౯-౧౪|
ఏవం తే భాషమాణస్య పద్మా శ్రీర్ ఉపతిష్ఠతాం |
యః త్వం జ్యేష్ఠే నృప సుతే పృథివీం దాతుం ఇచ్చసి |౨-౭౯-౧౫|
అనుత్తమం తత్ వచనం నృప ఆత్మజ |
ప్రభాషితం సంశ్రవణే నిశమ్య చ |
ప్రహర్షజాః తం ప్రతి బాష్ప బిందవో |
నిపేతుర్ ఆర్య ఆనన నేత్ర సంభవాః |౨-౭౯-౧౬|
ఊచుస్ తే వచనం ఇదం నిశమ్య హృష్టాః |
సామాత్యాః సపరిషదో వియాత శోకాః |
పంథానం నర వర భక్తిమాన్ జనః చ |
వ్యాదిష్టః తవ వచనాచ్ చ శిల్పి వర్గః |౨-౭౯-౧౭|
ఇతి వాల్మీకి రామాయణే ఆది కావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకోనాశీతితమః సర్గః |౨-౭౯|
|
|
|
|
స్వ కర్మ అభిరతాః శూరాః ఖనకా యంత్రకాః తథా |౨-౮౦-౧|
కర్మ అంతికాః స్థపతయః పురుషా యంత్ర కోవిదాః |
తథా వర్ధకయః చైవ మార్గిణో వృక్ష తక్షకాః |౨-౮౦-౨|
కూప కారాః సుధా కారా వంశ కర్మ కృతః తథా |
సమర్థా యే చ ద్రష్టారః పురతః తే ప్రతస్థిరే |౨-౮౦-౩|
స తు హర్షాత్ తం ఉద్దేశం జన ఓఘో విపులః ప్రయాన్ |
అశోభత మహా వేగః సాగరస్య ఇవ పర్వణి |౨-౮౦-౪|
తే స్వ వారం సమాస్థాయ వర్త్మ కర్మాణి కోవిదాః |
కరణైః వివిధ ఉపేతైః పురస్తాత్ సంప్రతస్థిరే |౨-౮౦-౫|
లతా వల్లీః చ గుల్మామః చ స్థాణూన్ అశ్మనాఎవ చ |
జనాః తే చక్రిరే మార్గం చిందంతః వివిధాన్ ద్రుమాన్ |౨-౮౦-౬|
అవృక్షేషు చ దేశేషు కేచిత్ వృక్షాన్ అరోపయన్ |
కేచిత్ కుఠారైఅః టంకైః చ దాత్రైః చిందన్ క్వచిత్ క్వచిత్ |౨-౮౦-౭|
అపరే వీరణ స్తంబాన్ బలినో బలవత్తరాః |
విధమంతి స్మ దుర్గాణి స్థలాని చ తతః తతః |౨-౮౦-౮|
అపరే అపూరయన్ కూపాన్ పాంసుభిః శ్వభ్రం ఆయతం |
నిమ్న భాగాంస్ తథా కేచిత్ సమామః చక్రుః సమంతతః |౨-౮౦-౯|
బబంధుర్ బంధనీయామః చ క్షోద్యాన్ సంచుక్షుదుస్ తదా |
బిభిదుర్ భేదనీయామః చ తాంస్ తాన్ దేశాన్ నరాః తదా |౨-౮౦-౧౦|
అచిరేణ ఏవ కాలేన పరివాహాన్ బహు ఉదకాన్ |
చక్రుర్ బహు విధ ఆకారాన్ సాగర ప్రతిమాన్ బహూన్ |౨-౮౦-౧౧|
నిర్జలేషు చ దేశేషు ఖానయామాసురుత్తమాన్ |
ఉదపానాన్ బహువిధాన్ వేదికా పరిమణ్డితాన్ |౨-౮౦-౧౨|
ససుధా కుట్టిమ తలః ప్రపుష్పిత మహీ రుహః |
మత్త ఉద్ఘుష్ట ద్విజ గణః పతాకాభిర్ అలంకృతః |౨-౮౦-౧౩|
చందన ఉదక సంసిక్తః నానా కుసుమ భూషితః |
బహ్వ్ అశోభత సేనాయాః పంథాః స్వర్గ పథ ఉపమః |౨-౮౦-౧౪|
ఆజ్ఞాప్య అథ యథా ఆజ్ఞప్తి యుక్తాః తే అధికృతా నరాః |
రమణీయేషు దేశేషు బహు స్వాదు ఫలేషు చ |౨-౮౦-౧౫|
యో నివేశః తు అభిప్రేతః భరతస్య మహాత్మనః |
భూయః తం శోభయాం ఆసుర్ భూషాభిర్ భూషణ ఉపమం |౨-౮౦-౧౬|
నక్షత్రేషు ప్రశస్తేషు ముహూర్తేషు చ తద్విదః |
నివేశం స్థాపయాం ఆసుర్ భరతస్య మహాత్మనః |౨-౮౦-౧౭|
బహు పాంసు చయాః చ అపి పరిఖా పరివారితాః |
తంత్ర ఇంద్ర కీల ప్రతిమాః ప్రతోలీ వర శోభితాః |౨-౮౦-౧౮|
ప్రాసాద మాలా సమ్యుక్తాః సౌధ ప్రాకార సంవృతాః |
పతాకా శోభితాః సర్వే సునిర్మిత మహా పథాః |౨-౮౦-౧౯|
విసర్పత్భిర్ ఇవ ఆకాశే విటంక అగ్ర విమానకైః |
సముచ్చ్రితైః నివేశాః తే బభుః శక్ర పుర ఉపమాః |౨-౮౦-౨౦|
జాహ్నవీం తు సమాసాద్య వివిధ ద్రుమ కాననాం |
శీతల అమల పానీయాం మహా మీన సమాకులాం |౨-౮౦-౨౧|
సచంద్ర తారా గణ మణ్డితం యథా |
నభః క్షపాయాం అమలం విరాజతే |
నర ఇంద్ర మార్గః స తథా వ్యరాజత |
క్రమేణ రమ్యః శుభ శిల్పి నిర్మితః |౨-౮౦-౨౨|
ఇతి వాల్మీకి రామాయణే ఆది కావ్యే అయోధ్యాకాండే అశీతితమః సర్గః |౨-౮౦|
Om Tat Sat
(Continued
....)
(My humble salutations to the
lotus feet of Swamy jis, Philosophic
Scholars and greatful to Wikisource for
the collection)
